Αλόννησος: Ενίσχυση της σχολικής και υγειονομικής κοινότητας με επίκεντρο την ψυχική υγεία

Στο πλαίσιο της συνεργασίας της με τις Κινητές Ιατρικές Μονάδες (ΚΙΜ) της ΜΚΟ «Αναγέννηση & Πρόοδος», η οποία ξεκίνησε το φθινόπωρο του 2025, η Πρωτοβουλία για την Ψυχική Υγεία Παιδιών & Εφήβων (CAMHI) επισκέφθηκε την Αλόννησο από τις 28 Ιανουαρίου έως τις 2 Φεβρουαρίου 2026. Η επίσκεψη οργανώθηκε σε συνεργασία με τις σχολικές μονάδες του νησιού, ενώ τον συντονισμό των συναντήσεων ανέλαβαν ο ψυχολόγος και η κοινωνική λειτουργός της ΕΔΥ, αναδεικνύοντας τη σημασία της τοπικής δικτύωσης και συνεργασίας.

Η Αλόννησος, ένα από τα πιο απομακρυσμένα νησιά των Βορείων Σποράδων, έχει μόνιμο πληθυσμό περίπου 2.700 κατοίκων και έκταση 64 τ.χλμ. Οι βασικοί οικισμοί – Πατητήρι, Παλιά Αλόννησος (Χώρα), Στενή Βάλα και Βότση – συγκροτούν μια μικρή αλλά ζωντανή κοινότητα, όπου οι επαγγελματίες της εκπαίδευσης και της υγείας καλούνται να ανταποκριθούν σε πολλαπλές ανάγκες με περιορισμένους πόρους και με σημαντικές αποστάσεις από εξειδικευμένες υπηρεσίες.

Η επίσκεψη της Πρωτοβουλίας επικεντρώθηκε στην ενημέρωση για το έργο και τα επιμορφωτικά της προγράμματα, στην ενίσχυση των επαγγελματιών που εργάζονται με παιδιά και εφήβους και στη δημιουργία σταθερών διαύλων συνεργασίας μεταξύ σχολείου, υπηρεσιών υγείας και τοπικών δομών υποστήριξης.

Στο πλαίσιο της αποστολής πραγματοποιήθηκαν:

• Συνάντηση στο Περιφερειακό Ιατρείο Αλοννήσου με το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό (γενική ιατρός, αγροτική ιατρός, οδοντίατρος–Διευθυντής, δύο νοσηλεύτριες και η παιδίατρος–Διευθύντρια του Κέντρου Υγείας Σκοπέλου, υπεύθυνη και για τον παιδιατρικό πληθυσμό του νησιού), με παρουσίαση της Πρωτοβουλίας και του επιμορφωτικού προγράμματος για τον ανιχνευτικό έλεγχο προβλημάτων ψυχικής υγείας. Προτάθηκε η διάχυση του προγράμματος και στο προσωπικό του Κέντρο Υγείας Σκοπέλου.
  
• Συνάντηση με το σύνολο των εκπαιδευτικών του νησιού, στον χώρο εκδηλώσεων του Δημοτικού Σχολείου, με συμμετοχή 24 ατόμων (εκπαιδευτικοί, δύο ψυχολόγοι και μία κοινωνική λειτουργός). Παρουσιάστηκε το έργο της Πρωτοβουλίας και το πρόγραμμα «Εγγραμματισμός στην Ψυχική Υγεία», ενώ συζητήθηκαν ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί στην καθημερινή πρακτική τους, μεταξύ των οποίων θέματα υιοθεσίας, διαζυγίου και αυτοτραυματισμού.

"Η εκπαιδευτική κοινότητα της Αλοννήσου παρουσιάζει ιδιαίτερη δυναμική, καθώς τα τελευταία δύο χρόνια λειτουργούν νέες σχολικές μονάδες (Εσπερινό Λύκειο και ΕΠΑΛ), ενώ το Γυμνάσιο συμμετέχει στο Δίκτυο Ενεργών Σχολείων για την Ψυχική Ευημερία και Ευεξία των Εφήβων της Πρωτοβουλίας" δηλώνει η Ψυχίατρος Παιδιών & Εφήβων και μέλος της επιστημονικής επιτροπής της Πρωτοβουλίας, Έφη Καψιμάλλη, που επισκέφθηκε το νησί. Παράλληλα, στο νησί δραστηριοποιείται μια λογοθεραπεύτρια, ενώ για εξειδικευμένες θεραπείες οι οικογένειες απευθύνονται σε κέντρο ειδικών θεραπειών στη Σκόπελο, γεγονός που αναδεικνύει τις προκλήσεις πρόσβασης σε υπηρεσίες.

"Η εμπειρία από την Αλόννησο επιβεβαίωσε ότι σε μικρές νησιωτικές κοινότητες η ψυχική υγεία συνδέεται άμεσα με τη συνεργασία και την κινητοποίηση των τοπικών επαγγελματιών. Η παρουσία στο πεδίο ενισχύει την εμπιστοσύνη, διευκολύνει τη δικτύωση και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για πιο σταθερές και ουσιαστικές μορφές υποστήριξης για παιδιά, εφήβους και οικογένειες" επισήμανε η κυρία Καψιμάλλη.

Η κοινή δράση της Πρωτοβουλίας και των Κινητών Ιατρικών Μονάδων της «Αναγέννηση & Πρόοδος» αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς τη μείωση των ανισοτήτων στην πρόσβαση σε υπηρεσίες πρόληψης και φροντίδας ψυχικής υγείας, διασφαλίζοντας ότι ακόμη και οι πιο απομακρυσμένες νησιωτικές κοινότητες έχουν τη στήριξη που χρειάζονται.

• Το πρόγραμμα της Πρωτοβουλίας για την Ψυχική Υγεία Παιδιών & Εφήβων καταρτίζεται και υλοποιείται από ένα πανελλαδικό Δίκτυο φορέων και επαγγελματιών ψυχικής υγείας του δημοσίου τομέα, σε συνεργασία με το Child Mind Institute (Νέα Υόρκη) και με τη στήριξη του Υπουργείου Υγείας. Η Πρωτοβουλία υποστηρίζεται αποκλειστικά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) στο πλαίσιο της Διεθνούς Πρωτοβουλίας για την Υγεία (ΔΠΥ).
  
• Οι Κινητές Ιατρικές Μονάδες (ΚΙΜ) αποτελούν πρωτοβουλία του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) σε συνεργασία με την Ανώνυμη Εταιρεία Μονάδων Υγείας (ΑΕΜΥ) και υλοποιούνται από την ΜΚΟ «Αναγέννηση & Πρόοδος», υπό την επιστημονική επίβλεψη της Α΄ Ορθοπαιδικής Χειρουργικής Κλινικής του ΕΚΠΑ.