Άη Στράτης: Επίσκεψη της Πρωτοβουλίας στο νησί της μνήμης και της πράσινης ενέργειας

1

Στο πλαίσιο της συνεργασίας της με τις Κινητές Ιατρικές Μονάδες (ΚΙΜ) της «Αναγέννηση & Πρόοδος», η Πρωτοβουλία για την Ψυχική Υγεία Παιδιών & Εφήβων (CAMHI) επισκέφθηκε τον Άη Στράτη από τις 24 έως και τις 27 Σεπτεμβρίου 2026. Επίκεντρο της επίσκεψης ήταν το Γυμνάσιο με Λυκειακές Τάξεις και το Περιφερειακό Πολυδύναμο Ιατρείο (ΠΠΙ) Αγίου Ευστρατίου, σε στενή επικοινωνία με τους εκπαιδευτικούς και το υγειονομικό προσωπικό του νησιού.

Ο Άη Στράτης είναι ένα μικρό, απομονωμένο νησί του Βορειοανατολικού Αιγαίου, με έναν μόνο οικισμό και περίπου 250 μόνιμους κατοίκους. Η ιστορία του συνδέεται έντονα με την πολιτική εξορία του 20ού αιώνα, μια μνήμη που διατηρεί το Μουσείο Δημοκρατίας, ενώ η επιβλητική Μαράσλειος-Λογοθέτειος Σχολή, που λειτούργησε από το 1912 έως τον καταστροφικό σεισμό του 1968, θυμίζει την προσεισμική εποχή του νησιού. Σήμερα ο Άη Στράτης επιδιώκει να γίνει «πράσινο νησί», με υβριδικό σύστημα ανανεώσιμης ενέργειας, αποθήκευση και διείσδυση ΑΠΕ άνω του 85%, ενώ ξεχωρίζει και για το φυσικό του περιβάλλον, με περιοχή Natura 2000, θαλάσσιες σπηλιές, λιβάδια Ποσειδωνίας, βιότοπους της μεσογειακής φώκιας και δάσος βελανιδιάς.

Η επίσκεψη προετοιμάστηκε πριν από την άφιξη της Πρωτοβουλίας, με επικοινωνία με τους εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων του νησιού (νηπιαγωγεία, δημοτικό, γυμνάσιο και λύκειο) και με το ΠΠΙ Αγίου Ευστρατίου.


Η Έφη Καψιμάλλη, ψυχίατρος παιδιών και εφήβων της Πρωτοβουλίας, παρουσιάζει τα επιμορφωτικά προγράμματα για το σχολικό προσωπικό στο σχολείο του Άη Στράτη
Η Έφη Καψιμάλλη, ψυχίατρος παιδιών και εφήβων της Πρωτοβουλίας, παρουσιάζει τα επιμορφωτικά προγράμματα για το σχολικό προσωπικό στο σχολείο του Άη Στράτη


Συναντήσεις στο πεδίο

Κατά τη διάρκεια της παραμονής στο νησί η παιδοψυχίατρος και μέλος της Πρωτοβουλίας, Έφη Καψιμάλλη, πραγματοποίησε συναντήσεις σε δύο δομές.

Στο Γυμνάσιο με Λυκειακές Τάξεις Αγίου Ευστρατίου έγινε συνάντηση με τους 9 εκπαιδευτικούς του σχολείου και 3 γονείς. Παρουσιάστηκε το πρόγραμμα της Πρωτοβουλίας και το επιμορφωτικό πρόγραμμα «Εγγραμματισμός στην Ψυχική Υγεία», που απευθύνεται στο σχολικό προσωπικό.

Στο ΠΠΙ Αγίου Ευστρατίου πραγματοποιήθηκε συνάντηση με το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό (δύο αγροτικούς ιατρούς και μία νοσηλεύτρια), κατά την οποία παρουσιάστηκε το πρόγραμμα επιμόρφωσης στον «Ανιχνευτικό Έλεγχο Προβλημάτων Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων» της Πρωτοβουλίας, που απευθύνεται σε επαγγελματίες υγείας (παιδιάτρους, γεν. οικογενειακούς και αγροτικούς ιατρούς).

Επάνω αριστερά, η επιβλητική Μαράσλειος -Λογοθέτειος Σχολή. Επάνω στη μέση, το ιατρικό προσωπικό στο Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο. Πάνω δεξιά: η παιδική χαρά στην κεντρική πλατεία. Κάτω αριστερά, το προαύλιο του σχολείου. Στη μέση αριστερά, το Μουσείο Δημοκρατίας και στη μέση δεξιά, το Δημαρχείο του Άη Στράτη. Κάτω δεξιά, ένα μνημείο σε κεντρικό δρόμο.
Επάνω αριστερά, η επιβλητική Μαράσλειος -Λογοθέτειος Σχολή. Επάνω στη μέση, το ιατρικό προσωπικό στο Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο. Πάνω δεξιά: η παιδική χαρά στην κεντρική πλατεία. Κάτω αριστερά, το προαύλιο του σχολείου. Στη μέση αριστερά, το Μουσείο Δημοκρατίας και στη μέση δεξιά, το Δημαρχείο του Άη Στράτη. Κάτω δεξιά, ένα μνημείο σε κεντρικό δρόμο.




Προκλήσεις και ανάγκες της κοινότητας

Οι συζητήσεις στο πεδίο ανέδειξαν δύο ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την πρόσβαση των παιδιών και των οικογενειών σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας:

  • Η απουσία παιδοψυχιατρικής κάλυψης, που αναγκάζει τους γονείς να μετακινούνται τουλάχιστον έως τη Λήμνο για διάγνωση και θεραπευτικές παρεμβάσεις.
  • Οι σοβαροί περιορισμοί στις μετακινήσεις, που διαρκούν συχνά για μεγάλα διαστήματα, κυρίως τον χειμώνα, και καθιστούν ακόμη πιο δύσκολη την πρόσβαση σε φροντίδα εκτός νησιού.

Η κοινή παρουσία της Πρωτοβουλίας και των Κινητών Ιατρικών Μονάδων αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς μια ισότιμη πρόσβαση στην πρόληψη και τη φροντίδα ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής τους.

Οι Κινητές Ιατρικές Μονάδες, στον Άη Στράτη.
Οι Κινητές Ιατρικές Μονάδες, στον Άη Στράτη.



Το πρόγραμμα της Πρωτοβουλίας για την Ψυχική Υγεία Παιδιών & Εφήβων καταρτίζεται και υλοποιείται από ένα πανελλαδικό Δίκτυο φορέων και επαγγελματιών ψυχικής υγείας του δημοσίου τομέα, σε συνεργασία με το Child Mind Institute (Νέα Υόρκη) και με τη στήριξη του Υπουργείου Υγείας. Η Πρωτοβουλία υποστηρίζεται αποκλειστικά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) στο πλαίσιο της Διεθνούς Πρωτοβουλίας για την Υγεία (ΔΠΥ) του ΙΣΝ.

Οι Κινητές Ιατρικές Μονάδες (ΚΙΜ) αποτελούν πρωτοβουλία του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) σε συνεργασία με την Ανώνυμη Εταιρεία Μονάδων Υγείας (ΑΕΜΥ) και υλοποιούνται από την ΑΜΚΕ Αναγέννηση & Πρόοδος, υπό την επιστημονική επίβλεψη της Α΄ Ορθοπεδικής Χειρουργικής Κλινικής του ΕΚΠΑ.