Φούρνοι Kορσεών: Επίσκεψη της Πρωτοβουλίας στο μικρό νησιωτικό σύμπλεγμα του Ανατολικού Αιγαίου

Στο πλαίσιο της συνεργασίας της με τις Κινητές Ιατρικές Μονάδες (ΚΙΜ) της «Αναγέννηση & Πρόοδος», η Πρωτοβουλία για την Ψυχική Υγεία Παιδιών & Εφήβων (CAMHI) επισκέφθηκε τους Φούρνους από τις 5 έως και τις 8 Σεπτεμβρίου 2026. Επίκεντρο της επίσκεψης ήταν το Δημαρχείο του νησιού, που παραχωρήθηκε για τη λειτουργία των ιατρείων των ΚΙΜ.

Οι Φούρνοι Κορσεών, ένα μικρό νησιωτικό σύμπλεγμα του Ανατολικού Αιγαίου, με επίκεντρο το νησί Φούρνοι, διαθέτουν πλήρεις εκπαιδευτικές δομές από το νηπιαγωγείο έως το λύκειο, αλλά αντιμετωπίζουν τις χρόνιες δυσκολίες που χαρακτηρίζουν πολλά ακριτικά μέρη: φθίνοντα πληθυσμό, μεγάλη εναλλαγή αναπληρωτών εκπαιδευτικών και σχεδόν πλήρη απουσία εξειδικευμένων υπηρεσιών υγείας. Η επίσκεψη προετοιμάστηκε πριν την άφιξη της Πρωτοβουλίας, μέσα από επικοινωνία με τους εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων του νησιού και με τον αγροτικό ιατρό του Περιφερειακού Ιατρείου (ΠΠΙ) Φούρνων.


Η Έφη Καψιμάλλη, ψυχίατρος παιδιών και εφήβων της Πρωτοβουλίας, παρουσιάζει τα επιμορφωτικά προγράμματα για το σχολικό προσωπικό στο Γυμνάσιο -Λύκειο Φούρνων
Η Έφη Καψιμάλλη, ψυχίατρος παιδιών και εφήβων της Πρωτοβουλίας, παρουσιάζει τα επιμορφωτικά προγράμματα για το σχολικό προσωπικό στο Γυμνάσιο -Λύκειο Φούρνων


Συναντήσεις στο πεδίο

Στο Γυμνάσιο με Λυκειακές Τάξεις Φούρνων πραγματοποιήθηκε, την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου, συνάντηση με 12 εκπαιδευτικούς. Παρουσιάστηκε το πρόγραμμα της Πρωτοβουλίας και το επιμορφωτικό πρόγραμμα «Εγγραμματισμός στην Ψυχική Υγεία» που απευθύνεται στο σχολικό προσωπικό, και ακολούθησε ελεύθερη συζήτηση με έμφαση στην επικοινωνία σχολείου-οικογένειας.

Στο Περιφερειακό Ιατρείο (ΠΠΙ) Φούρνων πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τον αγροτικό ιατρό και τη νοσηλεύτρια του ιατρείου, με παρουσίαση του προγράμματος επιμόρφωσης στον «Ανιχνευτικό Έλεγχο Προβλημάτων Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων» της Πρωτοβουλίας που απευθύνεται στους παιδιάτρους, τους γενικούς οικογενειακούς καθώς και αγροτικούς ιατρούς.

Στο Νηπιαγωγείο και το Δημοτικό Σχολείο Φούρνων, σε κοινή συνάντηση με το Δημοτικό Σχολείο Θύμαινας, τη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου, ενημερώθηκαν 11 εκπαιδευτικοί για το πρόγραμμα της Πρωτοβουλίας και το επιμορφωτικό πρόγραμμα «Εγγραμματισμός στην Ψυχική Υγεία». Αξίζει να σημειωθεί ότι δύο από τις εκπαιδευτικούς είχαν ήδη παρακολουθήσει την επιμόρφωση και μοιράστηκαν την εμπειρία τους με τους συναδέλφους τους, μιλώντας με ενθουσιασμό για το περιεχόμενο της ασύγχρονης επιμόρφωσης.


Πάνω αριστερά: το νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό των Φούρνων. Πάνω δεξιά: εκπαιδευτικοί στο σχολείο των Φούρνων. Κάτω αριστερά: Το Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο. Στη μέση: Μαγευτικά τοπία του νησιωτικού συμπλέγματος.
Πάνω αριστερά: το νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό των Φούρνων. Πάνω δεξιά: εκπαιδευτικοί στο σχολείο των Φούρνων. Κάτω αριστερά: Το Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο. Στη μέση: Μαγευτικά τοπία του νησιωτικού συμπλέγματος.


Προκλήσεις και ανάγκες της κοινότητας

Η επίσκεψη ανέδειξε την ιδιαίτερη πραγματικότητα ενός πολύ μικρού και απομακρυσμένου νησιού. Φέτος, ένα από τα τρία δημοτικά σχολεία της περιοχής τέθηκε σε αναστολή λόγω έλλειψης μαθητών, ενώ το δημοτικό σχολείο της γειτονικής Θύμαινας λειτουργεί με μόλις δύο παιδιά. Παράλληλα, ο αριθμός των μαθητών στο δημοτικό σχολείο των Φούρνων παρουσίασε μικρή αύξηση, κυρίως επειδή αρκετοί εκπαιδευτικοί που έρχονται να υπηρετήσουν στο νησί φέρνουν μαζί τους τα δικά τους παιδιά.

Η συντριπτική πλειονότητα των εκπαιδευτικών είναι αναπληρωτές, που είτε έχουν φτάσει μόλις στο νησί, είτε αναμένεται να αποχωρήσουν σύντομα. Στις συζητήσεις τέθηκε το ζήτημα της συνέχειας στη φροντίδα των μαθητών που ανιχνεύονται με κάποια δυσκολία, και πιθανούς τρόπους που το πρόγραμμα της Πρωτοβουλίας μπορεί να συμβάλει σε αυτή την κατεύθυνση, παρά τη συνεχή εναλλαγή προσωπικού.

Όπως και σε άλλα απομακρυσμένα νησιά, η έλλειψη υπηρεσιών και επαγγελματιών ψυχικής υγείας, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, δυσκολεύει σημαντικά την παραπομπή μετά από θετική ανίχνευση προβλημάτων ψυχικής υγείας. Στο ίδιο πλαίσιο, η διαχείριση ζητημάτων παιδικής προστασίας σε μια τόσο μικρή κοινωνία απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, ενώ η απουσία ειδικοτήτων όπως λογοθεραπευτών, εργοθεραπευτών και ψυχολόγων σημαίνει ότι αξιολογήσεις και διαγνώσεις συχνά δεν μπορούν να συνοδευτούν από περαιτέρω παρέμβαση.

Παράλληλα, όμως, αναδείχθηκαν και στοιχεία που ενισχύουν την ευζωία της κοινότητας: η ζωή στο φυσικό περιβάλλον επιτρέπει, με μεγαλύτερη ασφάλεια, το ελεύθερο παιχνίδι των παιδιών , η τουριστική ανάπτυξη του νησιού παραμένει ήπια, η κοινότητα διατηρείται ζωντανή όλο τον χρόνο, και η δημοτική αρχή δείχνει συνεπή παρουσία και φροντίδα προς τους κατοίκους.


Οι Κινητές Ιατρικές Μονάδες, στους Φούρνους.
Οι Κινητές Ιατρικές Μονάδες, στους Φούρνους.


Η ανταπόκριση της τοπικής κοινωνίας

Η υποδοχή εκ μέρους εκπαιδευτικών και υγειονομικού προσωπικού ήταν θερμή. Η φυσική παρουσία στο πεδίο επέτρεψε την καλύτερη κατανόηση των πραγματικών αναγκών μιας πολύ μικρής νησιωτικής κοινότητας, όπου η γεωγραφική απομόνωση συνδυάζεται με έντονη έλλειψη υποστηρικτικών υπηρεσιών. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης οι συμμετέχοντες στις συναντήσεις μας είχαν τη δυνατότητα να προσφέρουν και γραπτώς ανατροφοδότηση.

Η κοινή παρουσία της Πρωτοβουλίας και των Κινητών Ιατρικών Μονάδων αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς μια ισότιμη πρόσβαση στην πρόληψη και τη φροντίδα ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής τους.


Δείτε εδώ όλες τις δράσεις μας με τις Κινητές Ιατρικές Μονάδες

Το πρόγραμμα της Πρωτοβουλίας για την Ψυχική Υγεία Παιδιών & Εφήβων καταρτίζεται και υλοποιείται από ένα πανελλαδικό Δίκτυο φορέων και επαγγελματιών ψυχικής υγείας του δημοσίου τομέα, σε συνεργασία με το Child Mind Institute (Νέα Υόρκη) και με τη στήριξη του Υπουργείου Υγείας.

Η Πρωτοβουλία CAMHI υποστηρίζεται αποκλειστικά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) στο πλαίσιο της Διεθνούς Πρωτοβουλίας για την Υγεία (ΔΠΥ) του ΙΣΝ.

Οι Κινητές Ιατρικές Μονάδες (ΚΙΜ) αποτελούν πρωτοβουλία του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) σε συνεργασία με την Ανώνυμη Εταιρεία Μονάδων Υγείας (ΑΕΜΥ) και υλοποιούνται από την ΑΜΚΕ Αναγέννηση & Πρόοδος, υπό την επιστημονική επίβλεψη της Α΄ Ορθοπεδικής Χειρουργικής Κλινικής του ΕΚΠΑ.